Poradniki o porcelanie - wszystko, co musisz wiedzieć
Co niszczy Twoje talerze? Cichy zabójca zastawy, o którym nikt Ci nie powiedział
Data publikacji: 21-01-2026
Zdarzyło Ci się, że talerz pękł w mikrofalówce albo "samoczynnie" pokrył się siatką drobnych rys, mimo że nikt go nie uderzył? To nie pech, tylko fizyka. Większość problemów z zastawą wynika z jednego parametru, o którym rzadko wspomina się w sklepach: nasiąkliwości. Dowiedz się, dlaczego technologia wykonania decyduje o tym, czy Twoje naczynia przetrwają dekady, czy zaledwie jeden sezon.
1. Nasiąkliwość: Gdy talerz zachowuje się jak gąbka
Kluczem do trwałości naczyń jest gęstość ich struktury, czyli tzw. czerepu. Tania ceramika, jak fajans czy dolomit, jest wypalana w niskich temperaturach (poniżej 1100°C). Efekt? Jej wnętrze przypomina sztywną gąbkę. Takie naczynia mają pory otwarte, które mogą stanowić nawet 25% ich objętości.
Prawdziwa porcelana premium to zupełnie inna liga. Dzięki wypalaniu w temperaturze powyżej 1300°C przechodzi proces pełnej witryfikacji, czyli zeszklenia. Struktura staje się niemal całkowicie szczelna, a jej nasiąkliwość spada poniżej 0,5%. W praktyce oznacza to, że naczynie nie "pije" wody, nie chłonie zapachów i jest o wiele bardziej higieniczne.
2. "Płacz" naczyń i harys – dlaczego tania ceramika pęka?
Jeśli naczynie jest porowate, prędzej czy później pojawią się dwa problemy, które dyskwalifikują je z użytku:
- Zjawisko "płaczu" (Weeping): Gdy szkliwo na porowatym talerzu lekko pęknie (nawet niewidocznie), ciecz z jedzenia jest zasysana do środka. Wynik? Brudne plamy na obrusie i naczynie, które przecieka przez spód.
- Harys (Delayed Crazing): To ta charakterystyczna siatka drobnych pęknięć na powierzchni. Powstaje, bo porowate wnętrze naczynia pod wpływem wilgoci pęcznieje, co dosłownie rozsadza kruchą warstwę szkliwa od środka.
| Parametr Techniczny | Tania Ceramika (Dolomit/Fajans) | Porcelana Premium (np. Ćmielów) |
|---|---|---|
| Temperatura wypału | 980°C – 1150°C | 1300°C – 1450°C |
| Nasiąkliwość wodna | Wysoka (3% – 25%) | Zerowa (poniżej 0,5%) |
| Odporność na "harys" | Bardzo niska (pęcznieje) | Całkowita odporność |
| Higiena | Bakterie mogą mnożyć się w porach | Materiał chemicznie obojętny |
3. Pułapka w mikrofalówce: Eksplozja pary
Dlaczego talerze pękają w mikrofali? Jeśli naczynie o wysokiej nasiąkliwości wchłonie wodę podczas mycia, fale wprawiają jej cząsteczki w drgania, błyskawicznie zmieniając je w parę. Nagły wzrost ciśnienia wewnątrz naczynia może doprowadzić do odprysków szkliwa lub nagłego pęknięcia całego talerza. Porcelana twarda jest dla mikrofal "przezroczysta", co sprawia, że jest najbezpieczniejszym wyborem do podgrzewania posiłków.
4. Dlaczego warto postawić na jakość?
Wybierając polskie marki z tradycją, takie jak Ćmielów czy Lubiana, płacisz za technologię, która eliminuje te problemy u źródła. Dzięki procesowi pełnej witryfikacji naczynia te są bardziej odporne na wyszczerbienia i zmiany temperatur. Zamiast co sezon wymieniać popękaną zastawę, lepiej zainwestować w porcelanowych zestawy, które przetrwają lata w idealnym stanie.
Zainwestuj w trwałość, która się opłaca. Sprawdź nasze porcelanowych kolekcje, w tym niezawodną porcelanę Lubiana oraz luksusowe zestawy Ćmielów dostępne w naszym sklepie.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Dlaczego talerz parzy w dłonie, a jedzenie jest zimne?
To efekt wysokiej nasiąkliwości. Woda uwięziona w porach naczynia pochłania energię mikrofal, nagrzewając naczynie zamiast potrawy. W wysokiej jakości porcelanie ten problem nie występuje.
Czy naczynie z pękniętym szkliwem jest bezpieczne?
Jeśli zauważysz siatkę drobnych pęknięć (harys), naczynie przestaje być higieniczne. W szczelinach gromadzą się resztki organiczne i bakterie, których nie usuniesz nawet w zmywarce. Takie naczynia warto wymienić na te o niskiej nasiąkliwości.
Jak rozpoznać jakość naczynia "na oko"?
Prawdziwa porcelana twarda powinna delikatnie prześwitywać pod światło i wydawać czysty, dzwoniący dźwięk przy uderzeniu palcem. Jeśli naczynie wydaje głuchy dźwięk, prawdopodobnie jest to porowaty fajans lub ceramika dolomitowa.
