Koszyk pełen złota: Gdzie szukać grzybów?

Nadeszła w tym roku łagodnie, bez nagłych ulew, wichur i niskiej temperatury. Jesień. Gdy jest ciepło, liście drzew mienią się wieloma barwami, a poranki są rześkie z kroplami rosy na trawach i leśnych pajęczynach. Takiej jesieni wyczekują grzybiarze. Może nie jesteśmy jedynym narodem, który uwielbia zbierać grzyby, ale można powiedzieć, że to narodowa tradycja. Rytuał kultywowany przez wieki w wielu rodzinach.

Trochę statystyki

W naszym kraju grzybów określanych jako jadalne lub nietrujące jest ponad 1,4 tysiąca gatunków. Do tej listy włącza się także grzyby rzadkie, mało znane lub których właściwie nikt nie zbiera. Przeciętny grzybiarz zna około 20 gatunków jadalnych. To grzyby, które zna i jest pewien ich właściwości. Grzybiarze doświadczeni, zbierający grzyby od lat, znają około 40 gatunków. Jest jeszcze lista grzybów, które mogą być legalnie sprzedawane na targowiskach i w gastronomii. Lista ta sporządzona przez Ministerstwo Zdrowia liczy aż 71 gatunków grzybów.

Czołowa czwórka

Jak już wiemy, w polskich lasach nie brakuje grzybów, które można zjeść, to jednak cztery gatunki grzybów są najczęściej zbierane i ich znajomość to podstawa grzybowej edukacji.

• Borowik szlachetny (Prawdziwek): Ten grzyb nosi miano króla polskich lasów. Ma masywny, pękaty trzon oraz ciemnobrązowy kapelusz, w dotyku przypominający aksamit. Miąższ borowika jest jędrny, zapach leśny, głęboki i bardzo intensywny. To grzyb bardzo uniwersalny. Suszony odda aromat zupie czy sosom, marynowany w occie i zamknięty w szczelne szklane słoiki zachowuje jędrność i chrupkość, a świeży, prosto z lasu, podsmażony na maśle może być samodzielnym daniem. Wyróżniamy kilka podgrup borowików np. dębowy, brzozowy, iglasty.
• Kurka (Pieprznik jadalny): To charakterystyczny żółty grzyb, zapachem przypominający morele. Ciekawostką jest to, że kurki rzadko bywają robaczywe. Wszystko to za sprawą chitynomannozy, substancji, która przenika przez pancerze owadów i paraliżuje ich układ nerwowy. Dzięki tej właściwości kurki omijane są przez szkodniki i mają ważne miejsce w medycynie ludowej. Popularne, ukochane przez wielu danie z tych grzybów to kurki smażone na maśle ze śmietaną. W tym gęstym dodatku, serwowanym z eleganckiej porcelanowej sosjerki, idealnie uwydatnia się ich lekko pieprzowy posmak.
• Podgrzybek brunatny: Bardzo popularny grzyb i łatwy do znalezienia. Kapelusz ma kolor jasnobrązowy do brunatnego. Rurki z drugiej strony kapelusza szybko ciemnieją po naciśnięciu. To naturalne zjawisko, choć u początkujących grzybiarzy może budzić niepokój. Jest grzybem idealnym do suszenia.
• Koźlarz (Czerwony i Babka): Obie odmiany są cenione przez grzybiarzy przede wszystkim za mocny, grzybowy aromat. Pamiętajmy, że podczas gotowania i smażenia ciemnieją, co jest procesem naturalnym.

Leśna geografia

Grzybobranie to nie spacer wśród drzew. W każdym razie nie tylko. Doświadczeni grzybiarze nie chodzą po lesie bez celu. Trzeba wiedzieć, gdzie konkretne grzyby chętnie rosną i w pobliżu jakich drzew.

Polecamy

-10%

Peugeot

Młynek do soli kamiennej 18 cm - forest green, Parisrama (PG-4353700)

215,10 zł 239,00 zł

Najniższa cena z 30 dni 239,00 zł

• Bory sosnowe i iglaste: W takich lasach znajdziemy na pewno borowiki i podgrzybki. To ich naturalne środowisko. Szukajmy ich tam, gdzie podłoże pokryte jest mchem, opadłe igliwie tworzy miękki dywan. Borowiki iglaste upodobały sobie sąsiedztwo sosen i świerków, lubią miejsca umiarkowanie nasłonecznione, często rosną na obrzeżach leśnych dróg.
• Lasy liściaste i mieszane: Pod dębami i bukami znajdziemy borowiki (dębowe), maślaki. Rydze chętnie rosną w pobliżu młodych sosen, na skrajach lasów oraz na leśnych trawiastych polanach.
• Rejony podmokłe, brzeziny: Koźlarza babkę znajdziemy wyłącznie w pobliżu brzóz, a czerwonego w miejscach, gdzie rosną osiki.

Tradycja i pasja

W Polsce grzyby zbiera się od wieków. Grzybobranie to tradycja. Umiejętność rozróżniania grzybów jadalnych od trujących, wiedza o miejscach, gdzie rosną poszczególne gatunki, są przekazywane kolejnym pokoleniom. Sama wyprawa do lasu nie zawsze wiąże się z pełnymi koszykami, ale to przygoda, którą długo się pamięta.

Doświadczeni i świadomi grzybiarze przestrzegają niepisanej „leśnej etykiety”. Mają szacunek dla lasu, nie niszczą grzybów trujących, nie hałasują i dbają o czystość leśnej ściółki. No i oczywiście nie zdradzają nikomu, gdzie są ich najlepsze miejsca, w których jest obfitość grzybów.

Warto pamiętać, że w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza jest spory fragment o zbieraniu grzybów w księdze III. Autor w sposób poetycki, ale też z humorem opisał kilka gatunków grzybów: borowiki, rydze, muchomory, lisice (kurki), surojadki (gołąbki), koźlaki, lejki, bielaki i purchawki.

Grzybobranie to proces wymagający cierpliwości. Nie tylko podczas zbierania grzybów, ale też w kolejnych procesach: czyszczenia, w którym niezastąpione są ostre i poręczne noże kuchenne, oraz przygotowania potraw w domowym zaciszu. Jednak ten wysiłek zawsze się opłaci, kiedy poczujemy wspaniały aromat leśnych grzybów na naszym stole.