Letnie napoje naszych przodków

Koniec czerwca, koniec szkoły. Wakacje, urlopy. Część z nas spędzi letnie miesiące w kraju, inni za granicą. Niezależnie jednak od miejsca, marzymy o ciepłych dniach, niektórzy nawet o upałach. Współcześnie nie ma raczej problemu ze znalezieniem lodów czy zimnego napoju. Lodówki w każdym sklepie czy restauracji. A jak radzono sobie z upałami w dawnych czasach?

Okazuje się, że nasi przodkowie radzili sobie z gorącą częścią roku dość sprawnie i efektywnie. Polska sztuka kulinarna zna wspaniałe, naturalnie musujące napoje, które gasiły pragnienie, ale też były prawdziwymi nośnikami zdrowia.

Kwas chlebowy. Naturalne bąbelki dla każdego

Przez stulecia, kwas chlebowy był królem polskich biesiad, pracy i salonów. Można powiedzieć, że był to napój demokratyczny. Pili go wszyscy: mnisi w klasztorach, chłopi w czasie żniw czy magnaci w swoich pałacach. Czemu kwas chlebowy zawdzięczał swoją popularność? Kwas chlebowy to bezpieczny napój, naturalnie zakonserwowany poprzez procesy fermentacyjne.

Klasyczny kwas chlebowy powstawał z dobrze wysuszonego chleba razowego na zakwasie, wody, cukru lub miodu oraz drożdży. Dla wzbogacenia smaku i aromatu dodawano liście mięty lub czarnej porzeczki. W wyniku krótkiej fermentacji powstawał napój o niskiej zawartości alkoholu (poniżej 1%), lekko gazowany o smaku chlebowo-kwaskowym. XVIII-wieczne pamiętniki wspominają, że kwas chlebowy był traktowany nie tylko jako napój chłodzący, ale wręcz jak lekarstwo. Zapobiegał szkorbutowi i gasił pragnienie zdecydowanie skuteczniej niż woda. To naturalny izotonik.

Podpiwek. Zapomniany piwny brat

Choć nazwa sugeruje, że może być to napój alkoholowy, tak nie jest. Przygotowuje się go z prażonego jęczmienia, cykorii i chmielu. Był to napój przygotowywany w domu. Na początku lata rozlewano podpiwek do grubych, ceramicznych butelek zamykanych na porcelanowe korki, oplecione drutem (tzw. krachle). Następnie składowano je w ciemnych, chłodnych piwnicach. Po kilku dniach napój nabierał szampańskiej mocy. Samo otwieranie schłodzonych butelek było wielką frajdą, niczym w sylwestrową noc. Podobnie jak kwas chlebowy, podpiwek skutecznie gasi pragnienie i jest doskonałym probiotykiem.

Octy owocowe i serwatka

W dawnych latach nie ograniczano się tylko do kwasu chlebowego i podpiwku. Dziś prawie zapomniane, a dawniej bardzo popularne były napoje tworzone na bazie octów owocowych w połączeniu z miodem i źródlaną wodą. Taki napój wspaniale chłodził organizm od wewnątrz w czasie największych upałów.

Polecamy

-18%

Libbey

Szklanka - słoik 488 ml / 1 szt. - Drinking Jar (LB-97084)

16,45 zł 20,06 zł

Najniższa cena z 30 dni 18,66 zł

Napojem chłodzącym niewymagającym szczególnego przygotowania była serwatka. To produkt powstający przy produkcji sera. Chłodzona w studni serwatka skutecznie gasiła pragnienie, dodatkowo dostarczając organizmowi witaminy z grupy B, A i C, minerały oraz białko.

Mazagran. Hit przedwojennych kawiarni

Opisane wcześniej napoje kojarzą się bardziej z wypoczynkiem na łonie natury, u znajomych na wsi czy w małych miasteczkach. W kawiarniach dużych miast przedwojennej Polski hitem wśród chłodzących napojów był mazagran. Ta egzotyczna nazwa pochodzi od miasta w Algierii, w którym Europejczycy zetknęli się z tym napojem. Robiony jest na bazie zimnego, słodzonego naparu kawy, kostek lodu i alkoholu (koniak, brandy). Wytworne wersje z procentami serwowano w wysokich kawiarnianych naczyniach, takich jak ozdobne szklane kieliszki. Znana jest też wersja bez alkoholu z solidną porcją soku cytrynowego. Połączenie intensywnej goryczy mocnej kawy, kwasowości soku cytryny (lub smaku alkoholu) i lodowego chłodu przynosiło wytchnienie i gasiło pragnienie na dłuższą chwilę.

Inne popularne napoje

Oprócz wymienionych, w przedwojennej Polsce pito także inne napoje, takie jak:

• Woda sodowa z syfonu. Był to napój podstawowy. Sprzedawany w tzw. sodówkach, czyli małych sklepikach, w których podawano czystą gazowaną wodę lub mieszaną z domowymi sokami (malinowymi, porzeczkowymi lub cytrynowymi). Można powiedzieć, że sodówki były protoplastami powojennych saturatorów z wodą.
• Oranżada i lemoniada. Klasyczne napoje wytwarzane z naturalnego soku pomarańczowego lub cytrynowego, wody i cukru. Doskonale prezentują się serwowane z lodem i plasterkiem cytrusa w przezroczystych, wysokich szklankach.
• Sinalco. Ten napój niemieckiej firmy był w przedwojennej Polsce bardzo popularny. Napoje przyciągały smakiem i jakością. Były tak dobre, że w niektórych regionach naszego kraju nazwa sinalko stała się synonimem dobrego, butelkowanego napoju niezależnie od producenta.
• Piwo. Przedwojenne browary są nam znane do dziś. Piwa Żywiec, Okocim czy Tyskie gościły w restauracjach. W Warszawie dominował browar Haberbusch i Schiele. Uznanym piwem było także Grodziskie, które stało się polskim hitem eksportowym.

W czasie wakacyjnych wojaży warto sięgnąć po coś innego niż fabryczne napoje z bąbelkami. Posmakujmy napojów z historią i wspomnijmy naszych przodków.