Od samochodowych opon do kulinarnej biblii. Historia gwiazdek Michelin

Choć emocje po tegorocznym rozdaniu kulinarnych „Oscarów” w Polsce powoli opadają, prestiżowe gwiazdki Michelin wciąż rozpalają wyobraźnię smakoszy i restauratorów. Wyróżnienia te wyznaczają kulinarne trendy i przyciągają gości z całego świata. Mało kto jednak pamięta, że najbardziej wpływowy przewodnik gastronomiczny nie powstał z miłości do haute cuisine i luksusowych lokali, w których króluje wykwintna kuchnia oraz eleganckie zestawy porcelany, lecz… z chęci sprzedaży samochodowych opon. Jak do tego doszło?

Jak to się zaczęło?

Rok 1900. W Paryżu trwa bardzo wyczekiwana przez wielu Wystawa Światowa. W stolicy Francji można zobaczyć cuda ówczesnej myśli technicznej, wynalazki, uczonych i inżynierów. Przybywa wielu turystów z całego świata. W całej Francji jest już około 3 tysięcy samochodów. Jest potencjał, aby motoryzacja rozwijała się dynamiczniej. Niestety benzynę sprzedaje się wtedy w aptekach, drogi są nieoznakowane, każda podróż za miasto wydaje się wyprawą na nieznaną planetę.

Prowadzący fabrykę opon bracia Michelin widzą, że popyt na ich wyroby maleje, bo Francuzi nie mają gdzie jeździć. Gdyby jednak zachęcić Francuzów do podróżowania autami i rowerami, zużywaliby opony, a fabryka byłaby dochodowa. Wpadli na pomysł stworzenia publikacji, która byłaby praktyczna w podróży. Tak powstał Guide Michelin. Przewodnik w czerwonej okładce zawierał mapy, adresy warsztatów, listę aptek sprzedających paliwo, spis hoteli, gdzie można było bezpiecznie przenocować oraz instrukcję zmiany koła. Jeszcze wtedy nie było mowy o jedzeniu. Przewodnik wydano w 30 tysiącach egzemplarzy. Pomysł przewodnika w ciągu 30 lat ewoluował, by w roku 1931 stać się publikacją, jaką znamy dzisiaj:

• 1900 - Darmowy przewodnik techniczno-turystyczny dla kierowców;
• 1920 - Wprowadzono opłaty i usunięto reklamy;
• 1926 - Powstanie systemu gwiazdkowego (początkowo była 1 gwiazdka);
• 1931 - Wprowadzono system trójgwiazdkowy.

Jak głosi anegdota, powodem rezygnacji z formy bezpłatnej przewodnika była wizyta jednego z braci Michelin w warsztacie samochodowym. Tam zobaczył, że Przewodnik służył jako podkładka pod stół warsztatowy. André Michelin wygłosił wtedy maksymę uznawaną do dziś w marketingu: Człowiek szanuje tylko to, za co płaci. W tym samym czasie bracia Michelin zauważyli, że kierowcy najchętniej jeżdżą tam, gdzie można zjeść coś dobrego.

Pierwsze gwiazdki

By mieć rozeznanie, gdzie i jakie potrawy są warte uwagi, bracia zaczęli zatrudniać tzw. tajemniczych inspektorów. Osoba taka przychodzi sama do ocenianej restauracji, zamawia posiłek, płaci pełny rachunek i wychodzi. Tajny inspektor Michelin nikomu nie może zdradzić, czym się zajmuje. Przewodnik wydany w roku 1926 oceniał restauracje po raz pierwszy. Wyróżnikiem była pojedyncza gwiazdka. Oceniono wtedy 46 restauracji. Wszystkie znajdowały się we Francji. W roku 1931 koncepcja ocen została rozszerzona do trzech gwiazdek. System ten trwa do czasów współczesnych. Filozofia przyznawania gwiazdek ma wiele wspólnego z podróżami samochodowymi:

Polecamy

-10%

RAK Porcelain

Talerz głęboki, 1700 ml, Metalfusion złoty

181,88 zł 202,09 zł

Najniższa cena z 30 dni 177,83 zł

• Jedna gwiazdka: oznacza bardzo dobrą restaurację w swojej kategorii. Warto się zatrzymać, gdy jesteś w jej pobliżu.
• Dwie gwiazdki: To kuchnia wyśmienita, dla której warto zboczyć z zaplanowanej trasy.
• Trzy gwiazdki: oznaczają kuchnię najwyższej jakości, w której nienaganny serwis, wyselekcjonowane kieliszki do win oraz mistrzowska kompozycja dań sprawiają, że to specjalny cel podróży.

Czy Michelin przyznaje tylko gwiazdki?

Przewodnik Michelin przyznaje nie tylko prestiżowe gwiazdki. Przyznaje także cenione w branży gastronomicznej wyróżnienia. Każde dotyczy innego aspektu działalności restauracyjnej. Oto najważniejsze wyróżnienia, o które mogą starać się restauracje (poza gwiazdkami):

• Wyróżnienie Smakosza (Bib Gourmand): Symbolem tego wyróżnienia jest główka ludzika Michelin oblizującego usta. Przyznawane jest za doskonały stosunek jakości do ceny. W tej kategorii znajdziemy restauracje, które oferują pełne i wysokojakościowe menu w przystępnych cenach określonych dla danego kraju.
• Zielona Gwiazdka: Jest przyznawana za zrównoważoną gastronomię i proekologiczne podejście do biznesu. Oceniane jest pochodzenie składników, redukcja śladu węglowego, niemarnowanie żywności, zarządzanie odpadami.
• Rekomendacja, czyli wpis do przewodnika: Bez dodatkowego oznaczenia graficznego. Oznacza to, że restauracja przeszła weryfikację inspektorów i warta jest odwiedzenia. Doceniona za świeże składniki i dobre jedzenie. Dla wielu restauracji wpis do publikacji może być początkiem drogi do gwiazdki.

Oprócz tego, co na talerzu, Michelin ocenia także komfort oraz standard lokalu. Symbolem tego wyróżnienia są skrzyżowane sztućce (łyżka i widelec) w skali od 1 do 5, podkreślające dbałość o detale i profesjonalne komplety sztućców na stołach.

Gwiazdki Michelin mają swoją moc. Szef kuchni, zdobywając gwiazdkę, trafia na szczyt kulinarnego Olimpu. Utrata gwiazdki czasem łączy się z osobistym dramatem. Pomyślmy o historii gwiazdek Michelin, zatrzymując się w trasie na obiad.